رادیو پیام
صدای ما را ایام هفته بین ساعات 14 تا 16 از موج اف ام ردیف 100.2 بشنوید

آرش

بهرام بیضایی

کتاب آرش نوشته بهرام بیضایی در سال 2014 در 3 بخش در برنامه کتابخوانی رادیو سپهر توسط آريالای ناصر زراعتی روخوانی و در وبسایت رادیو پیام قرار گرفته است. با هم این کتاب را می شنویم. توضیحات در مورد این کتاب را در ادامه همین صفحه بخوانید.

برای دریافت جدیدترین به روز رسانی ها در موبایل خود مشترک ما شوید

آرش نوشته‌ای است از بهرام بیضایی. نویسنده آن را «برخوانی» نامیده است و در چاپ‌های متأخّر در کتاب سه برخوانی (۱۳۷۶) همراهِ دو برخوانی دیگر به نام‌های «اژدهاک» و «کارنامه‌ی بندار بیدخش» چاپ کرده‌است. آرش پیش‌تر در سال ۱۳۵۶ جداگانه چاپ شده بود.

موضوع و داستان

آرشِ بیضایی یکی از بازگفت‌هایی است که از پسِ شناساندنِ افسانهٔ کهن آرش در کتاب داستان‌های ایران باستان (تهران ۱۳۳۶) احسان یارشاطر پیدا شد. آرش تیرانداز یا آرش شیواتیر ارسلان پوریا (چاپ اوّل ۱۳۳۸)، آرش کمانگیر سیاوش کسرایی (۱۳۳۸)، «آرش در قلمرو تردید» نادر ابراهیمی (۱۳۴۲) و حماسه آرش مهرداد اوستا (۱۳۴۴) روایت‌های دیگری تحت تأثیر حماسهٔ آرش در اندیشهٔ نویسندگان دههٔ چهل هستند. از این میان کارِ بیضایی دیرتر از همه به چاپ رسید (۱۳۵۶).

بیضایی در گفتگویی گفته که «نوشتن آرش حتی تا حدودی عکس‌العمل من در مقابل «آرش» سیاوش کسرایی بود که آن موقع تازه چاپ شده بود.»

خلاصه

آرشِ بیضایی قهرمان نیست و تیر را با عشق پرتاب نمی‌کند. او ستوربانی است که تیر را با بیزاری رها می‌کند و ناخواسته قربانی می‌شود و ناخواسته شهید و قهرمان می‌شود.

متن

خورشید به آسمان و زمین روشنی می‌بخشد، و در سپیده‌دمان زیباست. ابرها باران به‌نرمی می‌بارند. دشت‌ها سبزند. گزندی نیست. شادی هست؛ دیگران راست. آنک البرز؛ بلند است و سر به آسمان می‌ساید. و ما در پای البرز به پای ایستاده‌ایم؛ و در برابرمان دشمنانی از خون ما؛ با لبخندِ زشت. و من مردمی را می‌شناسم که هنوز می‌گویند: آرش بازخواهد گشت.

نویسنده نسخهٔ نخستین این کار را در جوانی بین سال‌های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۷ نوشت. سپس میان سال‌های ۱۳۳۸ و ۱۳۴۰ نسخهٔ گسترده‌تری از آرش آماده کرد. سرانجام سالِ ۱۳۴۲ آن را برای چاپ به کتاب ماه کیهان به سرپرستی جلال آل‌احمد سپرد. امّا این مجلّه به توقیف انجامید و شمارهٔ سوّمش که آرش در او بود هرگز منتشر نشد.این برخوانی سرانجام در تابستانِ ۱۳۵۶ در انتشارات نیلوفر چاپ شد. تا حدود بیست سال آرش کتابی جداگانه بود و پی‌درپی چاپ می‌شد؛ تا آن که از سال ۱۳۷۶ همراهِ «اژدهاک» و «کارنامه‌ی بندار بیدخش» در کتابی به نام سه برخوانی در ناشر رسمی بیضایی در ایران، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، چاپ شد. نیز در جلد یکُم دیوان نمایش (۱۳۸۲) نسخه‌ای باز هم بازنگری‌شده از آرش چاپ شده‌است.

آرش در برخی گزیده‌های ادبی مانند ادبیات فارسی حسن ذوالفقاری نیز آمده است.

بازی

آرش بارها در ایران و جاهای دیگر به زبان‌های گوناگون به نمایش درآمده است. نیز اقتباس‌هایی از آن نوشته شده و بر صحنه رفته است. تنها اجرایش که نویسنده کارگردانی کرده آواخوانی آرش با اجرای مژده شمسایی و محسن نامجو در ژوئیه ۲۰۱۳ در سالن آننبرگ دانشگاه استنفورد بوده‌است.

دانلود کتاب:

برای دانلود کتاب فرم زیر را تکمیل نموده و فایل های صوتی را در ایمیل خود دریافت نمایید:

حامیان رادیو

برای دریافت جدیدترین به روز رسانی ها در موبایل خود مشترک ما شوید

  1. Hosein Jafarpoor می گوید

    بسیار زیبا و نثری بسیار دلنشین. سراسر کتاب را اندوهی در بر گرفته. سپاس از شما و جناب زراعتی.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عضو انجمن رسانه ای پیام باشید
آدرس ایمیل خود را بنویسید تا آخرین اخبار هنری و فرهنگی در شهرمان را ماهیانه به زبان فارسی دریافت کنید
شما در هر زمانی می توانید عضویت خود را باطل کنید